De Nederlandsche Leeuw, jaargang 12 (1894)

111 vs. 6b, ‚?? en dit alle s beschenen , verlich t doo r zonne ¬≠ stralen . Gewis is dit gedich t doo r een oude r familieli d deze n knape n in den mon d geleg d of in de pen gegeven . Men kan er uit zien , hoe innig- , maa r ook hoe zuiver-gods diensti g zij werde n opgevoe d Van een wape n blee k mij nooi t iets , een paa r oud e cachette n vertoone n enke l initialen , niet s mee r He t ge¬≠ slach t von Ansbac h in Beijere n voer t in zwar t eene n leeuw van goud , die een e omgekeerd e zei s van zilve r vasthoudt , helmteeken : de leeu w uitkomen d tussche n twe e olifantstrompen , doorsnede n va n zwar t op goud . 'Was dit wellich t ook het wape n der oud e Markgrave n von Ansbach-Baireut h ? Bij voorbeel d va n ‚??Marckgraeff Jorg (Georg ) Frederich van Aenspach' , die zich in 156 7 bij de partij der Hervormingsgezinden , der Evangelischen , bij de Geuze n aansloo t (1) ? De stad Ansbac h of Anspac h in Beijere n (Frankenland ) voet t een e beek van zilve r waarin drie vissche n van blau w zwemme n (2). Dit wape n is gedeeltlij k sprekend , wan t Ansbach (Onolsbach , Onolz bach, Lat . Anspagiu m of Onoldinum , Ital. Onolsbac o en Onoldino ) kan me n denklij k aanmerke n als samen ¬≠ trekkin g va √ľ ‚??am Holzbach ' (aa n de Boschbeek) . De stad ligt aan de samenvloeiin g van de Holzbac h met de Rezat. Te r sted e wa s Maart 173 3 te bekome n een e ‚??Beschreibung der Stad t un d der Markgrafschaf t von Anspach ' doo r Jaco b Friedrich Georg i (3). Misschie n kan de Duitsch e tak onze r famili e lich t over onze eerst e voorzate n verspreiden , en teven s aantoonen , √∂f, en inhoeve r dan , wij 'gerechtig d kunne n zijn tot het voere n van een gemeenschaplij k familiewape n van min of meer historisch e beteekenis . Ek-en-Wiel, Juni '94 . JAC. A. Johanne s ter Gouw , overleden te Hilversum 9 Januari 1894 . Dinsdagmidda g 9 Januari 189 4 is alhier , na een e kortstondig e ongesteldhei d overlede n een man , aan wie n Nederlan d in het algemeen , en Amsterda m in het bijzonde r groot e verplichtinge n heeft , de hee r Johannu s ter Gouw , een der verdienstelijkst e geschied - en oudheidkundige n van on s vaderland . Gebore n te Amsterdam , den 16 Decembe r 1813 , moch t hij den leeftij d van 79 jaar be¬≠ reiken. In zijn e jeug d legd e hij zich op het onderwij s toe, welk e studi e evenwe l voo r een 6ta l jaren wer d afgebroken , doordie n hij , als vrijwillige r in den oorlo g met Belgi√ę in 183 0 diens t nemend , geplaats t en ge√ęm ployeer d wer d aan de Hoofdadministrati e der 10e Afdeelin g infanteri e te Utrecht . Na zijn terugkee r te Amsterda m zett e hij ' zijne studi√ęn voort , behaald e achtereenvolgen s de verschillende onderwijzersrangen , en wer d na eenige n tijd als onderwijze r werkzaa m te zijn geweest , in 184 3 tot hoofdonderwijze r benoemd . Ruim 24 jaar heef t hij als zoodani g zijn e krachte n aan de opvoedin g der jeug d besteed , tot hij in 186 7 zich aan het onderwij s onttrok , om ongestoor d zijn e verder e levensjare n te kunne n wijde n aan zijn e geliefkoosd e studie : de historie . De vruchte n van zijn onderzoe k legd e hij nee r in tal van geschriften , (1) Mr . G. v. Hasselt , ‚??Stukken voo r de Vaderl. Historie' , I, 215 . (2) J. Ter Gouw , ‚??Studi√ęn over Wapen-e n Zegelkunde ' (1865 ) bl. 91. (3) ‚??Boekzaal voo r de Geleerd e Wereld' , Maart 1733 , bl. 347 . 112 bijna alle van geschiedkundige n aard, waarva n vele blijvend e waard e bezitten , en waaronde r voora l geken d zijn geworden : Studi√ęn over Wapen- en Zegelkunde, De Gilden, De Uithangteekens (me t J. van Lennep, ) Het boek der op¬≠ schriften, Neerlands Geschiedenis en Volksleven (met Van Lennep en W. Mol) , De Volksvermaken, Geschiedkundig Overzicht der Nationale Schoolwetgeving, enz. Bovena l trokke n de aandach t zijn e Amstelodamiana, in 187 4 ver ¬≠ schenen , terwijl hij zijn roem als bekwaa m geschiedvorsche r voor goe d vestigd e doo r het op reed s betrekkelij k hooge n leeftij d aangevange n reuzenwerk : Geschiedenis van Amster¬≠ dam, 't wel k hij heef t kunne n voortzette n tot aan de regeeringsveranderin g in 1578 . Va n dit standaardwerk , in 8 deelen , moch t hij het achtste , niet het mins t bewerkelijk e deel, het register, slecht s weini g maanden , v√≥√≥r zijn dood gelukki g voltooien . Ook als redacteu r van het bekende , in 4 jaargange n verschene n tijdschrif t De Oude Tijd heef t hij bijzonder e verdiensten . Ter Gou w wa s gehee l en al een ‚??self-made' man . Gelijk wijle n Alberding k Thijm, Witkam p en mee r anderen , heef t ook Ter Gou w bewezen , dat men het, ook zonde r academisch e opleiding , doo r ernstig e en ingespanne n studi e tot een e merkwaardig e hoogt e in eenig e wetenscha p ver¬≠ mag te brengen . Rusteloos , tot op korte n tijd v√≥√≥r zijn dood , werkt e hij voor t met een ijver, dien meni g man in de kracht van zijn leve n hem moes t benijde n Onvermoei d too g hij lange n tijd, vaa k dag aan dag , van hier naar Amsterdam , om in het onmetelij k archie f deze r stad de bouwstoffe n te verzamele n voor den strak s reed s genoemde n reuzenarbeid : Geschiedenis van Amsterdam. We l ‚?Ę heef t dan ook de gemeenteraa d der hoofdsta d Ter Gouw s groote , verdienste n voo r Amsterda m en zijn e geschiedeni s erkend : men herinner t zich zeke r nog levendi g de hulde , die den overleden e in 1884 , bij het bereike n van 70st e levensjaar , van verschillend e zijde n wer d gebracht , in wel k hulde ¬≠ betoo n Amsterda m op waardig e wijz e heef t deelgenomen . Hedenmorge n is het stoffelij k overscho t van den ont ¬≠ slapen e op het Oud e Kerkhof alhier , in alle n eenvoud , volgen s zijne n uitdrukkelijke n wil , in 'het familiegra f bijgezet . Overgenome n uit het Weekblad de Gooi- en Eemlander van 13 Januari 1894 . Vragen en antwoorden. Geslach t Bart. . (zi e Maandblad n<>. 3, jaargan g XI blz. 21.) Dit geslach t is than s uitgestorve n (1) , daar eind e Maart van dit jaar overlee d Mevr. Tavern e de Tersud, gebore n M√©lanie Louis e Bart. Opmerkelij k is het dat zij juis t te Duinkerke n stierf . J. v. E. (1) Is dit wel zeker , is E. J. Bart, geb . 1816 , in leve n beambt e der posterijen , ongehuw d en zonde r nakomelinge n overleden ? Red . INHOUD 189 4 N¬į . V. l)e Hollandsch e tak van hetSohotsch e geslach t Craffort of Crawfurd, door H. J. Schouten . (Vervol g en slot. ) ‚?? De Familie Anspach . (Ver¬≠ volg en slot) , doo r Jac . A. ‚?? Johanne s ter Gouw . ‚?? Vrage n en antwoorden : Geslach t Bart. Gedrukt bij Gebrs. J. en H. van Langenhuysen , te 'sGravenhage .