De Nederlandsche Leeuw, jaargang 16 (1898)

43 44 4 in zilver of goud een beurtelings gekantelde dwarsbalk en daaroverheen een smal zwart schuinkruis. Weet iemand iets van de afkomst dezer familien mee te deelen ? Vanwaar die combinatie met van der Dussen ? G. F. S. Pruyn oorspronkelijk von Proen.(l) Naar aanleiding van de vraag op blz. 133 van den vorigen jaargang betreffende dit nu Amerikaansch geslacht kan worden medegedeeld, dat in ‚??Der Deutsche Herold, Zeit schrift f√ľr Heraldik', enz. 1883, blz. 135, afbeeldingen voorkomen van ‚??Drei bisher unedirte Wappen', waarvan het eerste geheel overeenstemt met dat hetwelk in het Maandblad is afgebeeld. Het is dat van het geslacht von Proen, ingezonden door den heer generaal von Piedern, en afgebeeld in den ‚??indigenatsbrief' van Koning Kasimir van Polen, in dato 25 Augustus 1658 ten behoeve van Gerhard von Proen. Het uit de nalatenschap der uitge¬≠ storven familie von Borstel af komstig oorspronkelijk stuk is (1883) in het bezit van den keer ritmeester von Bredow auf Bredow. Het is dus niet onmogelijk dat een der jongere zonen uit het geslacht von Proen uit Duitschland of Polen zich naar de Nederlanden heeft begeven en dat later hij of zijne nakomelingen zich in Amerika gevestigd hebben. J. C. v. d. M. Van Beeck. Het geslacht van Beeck, waarvan de naam in de combinatie van Beeck Vollenhoven voortleeft, voert in goud en rood St. Andrieskruis, somtijds vermeerd met een rooden ingekartelden schildzoom en tot helmteeken een uitkomenden brak zonder voorpooten, op de borst beladen met het kruis uit het schild. In de door P. Vlaming bezorgde uitgave van H. L. Spiegel's Hertspiegel en andere Zedeschriften, Amsterdam 1723, bij Andries van Damme, vindt men een opdracht ‚??Aen den Heere Pieter Pieterse van Beeck', die versierd is met een vignet waarop naast het wapen van Spiegel ook dat van Van Beeck voorkomt, doch zonder den schildzoom (kleuren niet aangegeven). Henri van Beeck, zoon van Jacob Lucaszoon van Beeck en Alida Gerbrandsdocbter Anslo liet zich, hoewel behoorende tot de doopsgezinden, voor wie het openlijk voeren van geslachtswapens eigenlijk iets ongeoorloofds was, den 21 Juli 1722 een wapenbrief afgeven door den Brusselschen wapenheraut A. F. Jaerens, waarin het 'wapen beschreven en afgebeeld wordt (met den schildzoom), en waarin eenige bijzonderheden over,zijn afkomst worden meegedeeld. ^ ^f'fi'^Jt-'. Daarin wordt als stamvader,.'genoemd ‚??een zekere van Beeck die burgemeester' van 'Venlo was in 1543 ten tijde dat Keizer Karei V roemrijker gedachtenis die stad belegerde en innam, welke burgemeester een zoon Henri had die door den Keizer werd ten doop gehouden'. (2) Blijkens door den secretaris van Venlo Gallot den 11 Febr. 1847. onder het zegel, of liever stempel, der stad afgegeven extracten uit de stadsrekeningen van de jaren 1546, 1547, 1549, 1550, 1552, 1557, 1558, 1559 (1) De voortzetting van de genealogie van dit geslacht moet ditmaal onderbroken worden bij gemis aan plaatsruimte. (2) Wij geven den Franschen tekst hier vertaald weer. | en 1560, die ik hier kortheidshalve niet zal overnemen (1) komt Lenard van Beeck of van Beek afwisselend als burgemeester of onder de schepenen en raadsleden voor. Het lijkt mij derhalve niet twijfelachtig, dat de hier bedoelde Amsterdamsche familie van Beeck behoort tot het Guliksche geslacht, hetwelk in goud een zwart Andrieskruis voerde met een brakskop tot helmteeken, omtrent welk geslacht Fahne eenige bijzonderheden meedeelt. Het schijnt dat bij de Amsterdamsche van Beeck1¬Ľ aanvankelijk het kruis niet rood, maar eveneens zwart was. Ik vind namelijk in NavorscherJXVIlI blz. 673, een met den naam Rutgers van Rozenburg onderteekende mededeeling, volgens welke in het een paar jaar te voren afgebroken huis van de heerenhofstede de Beek te Bloemen daal bij Haarlem, een portret gevonden was, vergezeld van de twee volgende wapens. ‚?? Wapen van den man : in go. een zw. St Andrieskruis, Helmt. een uitkomende en aanziende hond met het St. Andrieskruis op de borst. Wapen der vrouw : Teyler.' Wanneer men nu weet dat Lucas Pieterszoon van Beeck, die volgens den wapenbrief een achter-kleinzoon van den Venlooschen burgemeester was, tesamen met zijn zwager (2) de Clercq (voorvader van de bekenden improvisator Willem de Clercq) de hofstede Clercq en Beeck te Bloemendaal stichtte, wier naam later tot ‚??de Beeck' is afgekort, dan is het niet twijfelachtig of het bedoelde portret stelt een lid van de familie van Beeck voor. Evenwel wordt het door den heer Rutgers van Rozenburg in de Navorscher toegeschreven aan de familie Cloeck. In datzelfde huis ‚??de Beeck' was namelijk een venster¬≠ glas gevonden met een gedeeld wapen: ‚?? 1. het Andrieskruis ‚??als boven, 2. in zilver een merk, bestaande uit twee ‚??naast elkaar geplaatste X, uit wier vereenigingspunt ‚??een zwarte staaf oprijst, van onder door een kleiner ‚??dwarsstaafje gekruist en boven links een vierkante ‚??banier dragend, geschuind van zw. en go. Helmt. de ‚??hond als boven. Onder dit laatste wapen stond Claes ‚??Pietersen Cloeck a<>. 1638'. Gevraagd: 1¬į. Weet iemand waar dat portret met die wapens en dat vensterglas gebleven zijn. Wellicht in een of ander museum ? 2¬į. Is het ook mogelijk dat het glas, waarop het onderschrift stond, bedorven of gebroken en het onderschrift daardoor slecht leesbaar was, en dat er stond Lucas Pietersen Beeck? 3¬į. Weten onze tegenwoordig zoo ijverige Limburgsche genealogen ook iets naders omtrent het geslacht van Beeck te Venlo ? 4¬Ľ. Kent iemand volledige genealogie van dit geslacht, zooals het zich te Amsterdam en te Haarlem ver¬≠ takt heeft ? Zoo ja ! dan zal men mij groot genoegen doen door die mee te deelen aan de redactie van (1) Als specimen alleen het volgende uit 1552 : ‚??Lenart van Beick als Rittburgemeester tot onderhaldonge sijns peertz betaalt twellof malder haveren, yder malder mit eynen golden Gelreschen rijder, der rijder ad XXVII stuver current.' Ook kleederen en wijn kregen de heeren op stadskosten. (2) Beide waren met een van de Steenkiste gehuwd. ‚??Lucas van Beeck, j m. van Emmerik tr. 26 Juni 1636 Ohristina van Steenkiste, j. d. van Haarlem.' (Zie de aanteekeningen door E. W. Moes voor eenige jaren in druk gegeven over de portretten van het echtpaar de Clercq ‚?? van Steenkiste).