De Nederlandsche Leeuw, jaargang 16 (1898)

91 92 personen die niet in de geneologie zijn thuis te brengen, VIII. Toelichtingen en aanteekeningen op den stamboom. Het vijfde en zesde hoofdstuk zijn versierd met fraaie wapenafbeeldingen door Doepler, Otto en von Daehen hausen, waaronder vooral het in kleuren bewerkte alliantie­ wapen Neufville ??Mumm von Schwartzenstein (het wapen der oude Geldersche Mom's) en het zeer gecompliceerde wapen der rijksvrijheeren von Malapert von Neufville uitmunten. Verder vindt men vijf platen, ieder bevattende 6 ongekleurde wapens (met helm en helmteeken) van aangehuwde geslachten. Op de leden van den Nederlandschen familie de Neufville rust nu de taak, een dergelijk werk betreffende hun tak samen te stellen, want die is natuurlijk hier niet behandeld. Terloops zij hier echter vermeld (wat trouwens reeds uit de Histoire bleek) dat er ook een zijlinie van den Frankfortschen tak in Nederland is gevestigd geweest. Daar men deze personen allicht tevergeefs in de genealogie van de Hollandsche Neufville's bij Vorsterman van Oyen zal zoeken, zullen we ze hier kortelijks vermelden : Johan de N. geb. Frankfort 9 Nov. 1613 overl. Amst 9 Febr. 1663, tr. Ie. Keulen 16 Nov. 1633 met Susanna Beckx geb Amst. 1629, f 1648 , 2e. 1662 met Elisabeth Bronner öf wél met N. van der Wayen, welke laatste men in 1642 aantreft als peet over Sebastiaan d. N. te Frankfort, die later kapitein in Nederl. dienst is geweet. Zij hadden de volgende kinderen: 1 Johannes, ongeh. overl. Amst. 9 Febr. 1663, 2. Anna Susanna geb. 12 April 1640, of 19 Juli 1641, overl. 30 Juli 1721, geh. Keulen 23 Juli 1658 met Gillis van den Bempden geb. aldaar 5 April 1600, overl. 15 Juli 1668 , 3. Barbara geb 30 Jan. 1643, overl. 20 Nov. 1669 geh. teFrankf. of Amst. 6 Jan. 1665 met Hiob de Wildt, secr. der admiraliteit te Amst. geb. aldaar 22 April 1637, overl. 5 Juni 1704, 4. Susanna geb. te Frankfort 12 Nov. 1644, overl. 17 Dec. 1680, geh. 22 Oct. 1670 met Frederik Sluijsken, heer van Ter Horst, president van het Hof van Holland geb. 1644, overl. 11 Oct. 1710, .5. Jacob jong gest., 6. Sebastiaan, overl. 2 jaar na zijn moeder, geh met Elisabeth van der Wayen geb 1626 , 7. Catharina geb. 1656, overl. 6 Oct. 1683, tr. R 18 Juni 1676 Casper ter Smitten geb. te Bremen 1651 , 2e. te Haarlem 21 Nov. 1610 met Diederik Dicx geb. 1650, overl. 22 Sept. 1709. Deze laatste persoon wordt ook vermeld als kind van Sebastiaan en Elisabeth van der Wayen, zoodat het onzeker schijnt te zijn of ze diens dochter dan wel diens zuster was. Verder vindt men nog een alliantie van den Frankfort­ schen tak met de Amsterdamsche familie Goll van Fran­ kenstein: Johan Matthias d. N. geb 16 Nov. 1754 te F., overl. aldaar 4 Aug. 1794, tr. Amst. 11 Dec. 1781 Johanna Goll van Frankenstein geb. Amst. 1 Maart 1758 overl. 7 Oct. 1785, waarna hij hertrouwd met S. F. Gontard. Ook nog in den tegenwoordigen tijd is een lid van den Frankfortschen tak in ons midden woonachtig en met een Nederlandsche gehuwd, zoodat het belangrijke werk waar­ mee sedert kort de Koninklijke Bibliotheek is verrijkt en dubbel opzicht voor Nederland van beteekenis is, om den tak die sinds eeuwen in Nederland gevestigd is en om de banden, die er tusschen den Frankfortschen tak en Nederlandsche families bestaan. We hebben daarom niet willen nalaten om er hier de aandacht op te vestigen. Heraldiscuer Atlas. Veel is er reeds over wapenkunde en wapenkunst geschreven, de regelen volgens welke de wapens en wapenfiguren, ontworpen, geteekend en geschilderd moeten worden zijn door de meeste schrijvers over dit onderwerp behandeld, soms zeer uitvoerig, dan weder in meer beknopten vorm. Het meest beschreven is de vorm en teekening der wapens, die daarvan het lichaam uitmaken, maar meestal slechts ter loops is de ziel daarvan, ,de kleuren, waarvan men in de Middeleeuwen en in den Renaissancen tijd, zooveel goed uitgevoerde voorbeelden kan aanwijzen, door de meeste schrijvers behandeld. Wel heeft de heer J. A. Koopmans in het onder redactie van den heer J. B. Rietstap uitgegeven tijdschrift, de Heraldieke Bibliotheek met zijne verhandeling over ??Het teekenen en kleuren der wapens' (1875 blz. 81 tot 372) een uiterst practisch werk verricht, dat reeds veel nut heeft gesticht, doch het is te betreuren, dat er wegens de groote onkosten daaraan verbonden, geen gekleurde afbeeldingen bij konden gegeven worden. In deze leemte zal het werk van den heer H. G. Ströhl trachten te voorzien. Het is volgens het prospectus getiteld: ??Heraldischer Atlas, Mine tsammlung von heraldischen Musterblattern für Künstler, Gewerbetreibenden und Freunde der Wap~ penkunde, zuzammengestellt und erlautert van H. G. Ströhl. 76 Tafeln in Bunt- u. Schwarzdruck nebst zahl reichen Textillustrationen. Verlag van Julius Hoffmann, Stuttgart.' De voornaamste grondregelen der wapenkunde, zullen in deze verzameling op veelzijdige, belangrijke en tegelijk leerzame wijze afgebeeld worden, zooals tot nu toe in geen dergelijk werk geschied is en hoofdzakelijk, door in kleurendruk uitgevoerde afbeeldingen, voorbeelden ge­ geven worden van de toepassing van het kleuren der wapens, terwijl andere afbeeldingen, waarbij het meer op den vorm der wapenfiguren aankomt, in zwartdruk zullen gegeven worden. Het voornaamste doel van dezen Heraldieken atlas is, aan kunstenaars en allen die voorwerpen met wapens te versieren hebben tot een geschikte handleiding, met veel voorbeelden voorzien, te dienen, alsmede om de leken in het wapenteekenen op te wekken en aan te moedigen tot het beoefenen der wapenkunde. Het werk zal verschijnen in 25 afleveringen h 1 Mark, ieder met 3, enkele ook met 4 platen, benevens een rijk geïllustreerden tekst. De slotafleveringen zullen de theorie en de praktijk der wapenkunde behandelen. De eerste aflevering van bovengenoemden Atlas is ver­ schenen. De platen worden, om in iedere aflevering verscheidenheid te hebben, niet in hunne gewone volgorde gegeven, in deze bevinden zich de platen n°. VI, XXII, XXVIII en IL, ieder met den daarbij behoorenden tekst, die met verscheidene gravuren versierd is. Plaat VI in kleurendruk, bevat 88 wapenschilden met heraldieke schildverdeelingen, door rechte en kromme lijnen gevormd, alsmede de aanduiding der kleuren door middel van de gebruikelijke lijnen en puntjes, benevens de verschillende heraldieke pelswerken. Plaat XXII geeft 16 voorbeelden uit Gelre's Wapen­ boek, A°. 1334??1372, naar de uitgave van den heer Victor Bouton te Parijs, insgelijks in kleurendruk, terwijl