45
46
gen s zijn zege l het zwaar d vergezel d van 3 sterren ,
Yman Isacs Ymans, in 1647 vroedscha p van Vlissingen ,
voerend e volgen s de Handschriften-Bibliothee k in het
Gemeente-Archie f te Rotterda m het zwaar d vergezel d
van 2 vossen , de famili e van Zuidland op het eilan d
Schouwen , voerend e volgen s het Armorial Général het
zwaard vergezel d van 3 gespen , en verde r de wapen s
van de heerlijkhei d Brijdorpe, zijnd e het zwaar d alleen ,
van de gemeent e Nieuwerkerk, zijnd e het zwaar d ver Â
gezel d van 3 gespe n en van de heerlijkhei d Zuidland,
zijnde het zwaar d vergezel d van 3 gespen .
Hierbij kunne n wij nog voege n het wape n van Willem
Pieters die Selander, die , alhoewe l in 132 7 Schepe n van
Gorinchem , een naa m draagt , die duidelij k aantoont , dat
hij uit Zeelan d afkomsti g is, voerend e volgen s de mede
deelin g van den Hee r M. G. Wildema n in Navorsche r
1895 pag . 15 noo t 3 het zwaar d vergezel d van 4 sterren .
Wij merke n hierbi j op dat Zierikzee , Brouwershaven ,
Brijdorpe, Nieuwerkerk , St. Jacop s Groot Nijenland t (Oos t
van Brouwershaven ) en de oud e heerlijkhei d Zuidland
alle op het eilan d Schouwe n zijn of ware n gelegen , dat
Duvelan t (Duiveland ) onmiddellij k aan dit eilan d grens t
en de oud e heerlijkhei d Emeliss e me t het hui s Lisse
beneven s de verdronke n plaat s Camp e gelege n ware n in
het Zuid-Westelij k eind e van het eilan d Noord-Beveland .
Gaan wij than s ove r tot de beschouwin g van de wapen s
met één of mee r gespe n als wapenfiguur .
In dez e groe p vinde n wij de wapen s van :
Jan Lievensz. van Cats, in 1517 leenma n van de GrafeÂ
lijkheid va n Zeeland , voerend e volgen s zijn zege l een
ges p en in een schildhoof d 3 ruite n (hetzelfd e wape n
werd ook gevoer d doo r persone n met den naa m Oats van
Welle, van Welle en van Welle van Cats) , de Zeeuwsch e
famili e van den Driesche (ook Driessen), voerende.volgen s
Smallegange' s Cronijk va n Zeelan d 6 gespen , Dieric
Willem Ghorijssone, in 1391 Schepe n van Zierikzee , voe Â
rend e volgen s zijn zege l een gesp , Mr.Heijnrick Hermansz.,
in 158 4 Schepe n van Zierikzee , voerend e volgen s zijn
zege l een vrij ingewikkel d wapen , waarin o. a. 2 gespe n
voorkomen , Lieven Jacop Huberts, in 1551 leenma n van
de grafelijkhei d van Zeelan d (lid van de Zierikzeesch e
famili e de Euijbert) voerend e volgen s zijn zege l 3 gespe n
in de kwartiere n 2 en 3 van een gevierendeel d veld ,
Anihonijs de Loose, gebore n te Zierikzee , overlede n te
Mechele n in 1540 , voerend e volgen s de Graf- en gedenk Â
schrifte n van de provinci e Antwerpe n 3 sterre n verge Â
zeld van een barenstee l en een ges p (het Armorial Général
vermeld t dit wape n me t het traditioneel e â??Holland'),
Matthijs Benghersz., wien s dochte r joncfrouw e Avezoeten
2/4 133 5 huwelijksvoorwaarde n slui t met Aernoudt van
Haemstede, voerend e volgen s zijn zege l een gesp , zijnd e
kennelij k dezelfd e als de in va n Leeuwen' s Batavi a
Illustrata op folio 899 in het jaar 132 2 vermeld e Matthijs,
de zoo n van Benger van Cats Nicolaesz., de Zeeuwsch e
famili e van Soetelinxkerke, voerend e volgen s te Water' s
Hoo g Adelijk en Adelrijk Zeelan t 3 gespen , de Zeeuwsch e
famili e van Suidland, voerend e volgen s ditzelfd e wer k
van te Wate r 2 schelpe n en een gesp , Margrete van
Sijmonskerken, vrouw e van Moirm(ont) , in 1344 de vrou w
van Arnd van Haemstede, hee r van Moirm(ont) , voerend e
volgen s haar zege l 3 gespen , de uitgestorve n Zeeuwsch e
famili e Voxdael, voerend e volgen s het Armorial Général
een kepe r vergezel d van 3 gespen , Gillis, her e van Wissen
kercke, ridder , in 1620 , voerend e volgen s zijn zege l een
gesp , Cornelis Heijnricsz. van Wissekercke 't Verekin, in
1494 leenma n van de Grafelijkhei d van Zeeland , voe Â
rend e volgen s zijn zege l een ges p vergezel d van een
zwijnskop , Clais Henricxz. van Wissekercken, in 152 9
Schepe n van Middelburg , voerend e volgen s zijn zege l
een ges p en 2 eikel s in de benedenhelf t va n een door Â
snede n veld , Hcijnrick Heijnricsz. van Wissenkercke, in
1494 notari s van de Hoog e Vierschaa r in Zeeland , voeÂ
rend e volgen s zijn zege l een ges p in de benedenhelf t
van een doorsnede n veld , de Zeeuwsch e famili e van
Wellant, voerend e volgen s Smallegange' s Cronijk van
Zeelan d een dwarsbal k vergezel d van 3 ruite n en een
ges p en de Zeeuwsch e famili e van Zuidland, voerend e
volgen s het Armorial Général 3 gespen , en verde r de
wapen s van de Zeeuwsch e gemeente n Noordweïle me t een
ges p en in een schildhoof d 3 ruite n (zijnd e het wape n
der famili e van Cats), Welland, zijnd e als dat van de
famili e van Wellant boveng . en Wissekerke, zijnd e een
ges p en van de Zeeuwsch e heerlijkhei d Soetelinkskerke,
zijnde 3 gespen .
Wij merke n hierbi j op, dat de oud e heerlijkhede n Cats,
Welle , Soetelingskerk e en Wissekerk e gelege n ware n in
het eilan d Noord-Beveland , de than s verdronke n heerlijk Â
heid 's Hee r Symonskerk e en de oud e heerlijkhei d WelÂ
land me t het daarin gelege n dor p Noor d Well e in het
eiland Schouwen .
Uit het voorgaand e zie n wij dus , dat van de meest e
der boveng . wapen s kan geconstateer d worden , dat zij
thuis hoore n op de Zeeuwsch e eilende n Schouwe n en
Noord-Bevelan d en die me t het zwaar d mee r in het
bijzonde r op het eerstgenoemd e eiland . Van de wapen s die
Selander, van Somerzee, de Vlaming en van den Driesche
kunne n wij zulk s bij gebre k aan voldoend e gegeven s
nog nie t constateeren .
Als verdwaal d schaa p kunne n wij in dit opzich t beÂ
schouwe n het wape n van de reed s lan g gelede n ver Â
dronke n sta d Reimerswaal of Bomerswaal, di e gelege n
was in het Oostelij k dee l van het eilan d Zuid-Bevelan d
en als wape n voerd e een zwaar d verticaa l geplaats t met
de pun t naar bove n ook we l vermeerder d met een geÂ
vierendeel d schildhoofd . Me n zou wellich t de veronder Â
stellin g wille n maken , dat het zwaar d in het wape n
deze r sta d antieend'i s aan dat van de oud e heere n van
Reimerswaa l (oo k Kervinc va n Reymerzwale , heere n
van Lodick), die 2 schuingekruist e zwaarde n voerden ,
doch dat lijkt mij niet waarschijnlijk , gele t behalv e op
het verschi l in aanta l en rangschikkin g ook op de omÂ
standigheid , dat de zwaarde n van de heere n van Reimers
wael evenal s die van eenig e ander e eveneen s in Zuid
Bevelan d oorspronkelijk e familie s steed s met de punte n
naar benede n zijn gerich t in tegenstellin g me t dat der
stad Reimerswaal , dat me t de pun t naar bove n ge Â
keerd is.
In aansluitin g me t het voorgaand e in het we l opÂ
merkelijk , dat de familie s Assenbrouck, van Baerland,
Blok van Yersekendamme (evenal s Ierseke) , Kervinck
van Reimerswael, van Lodijke, van Beimerswael, alle n in
Zuid-Beveland , en van den Broeche te Middelbur g (volgen s
het Armorial Général) 2 schuingekruist e zwaarde n met
de punte n naar benede n als wape n voeren .
Ten slott e nog het volgende . In de groe p wapen s
