De Nederlandsche Leeuw, jaargang 50 (1932)

211 212 naas t den hon d geplaatst e blauw e glob e me t bruine n voet , hon d en glob e rustend e op groene n grond , II en en III in blau w 5 zilvere n ringen , 2-1- 2 gerangschikt. ' De Hee r Koene n bovengenoemd , die in De Wapenhe ­ raut 1898 , pag . 76 en 1899 , pag . 9 eenig e mededee linge n omtren t dez e in he t Stam - en Wapenboe k beschreve n famili e Hondius geeft , en op eerstgenoemd e plaat s het wape n uit het Stam - en Wapenboe k aan­ haalt, zeg t in een noot , dat dez e famili e in de 17° en 18° eeu w uitsluiten d de 5 ringen , dus allee n het 2' en 3° kwartie r voerde . Waaro p dez e pertinent e bewe ­ ring va n den Hee r Koene n gegron d is, wee t ik niet . Ware zij echte r juist , dan zou het wape n der oorspronke ­ lijk Vlaamsch e famili e de Hondt 5 ringe n hebbe n moete n zijn, maa r ik geloo f niet , ,dat voo r zijn e bewerin g eeni g bewij s is aan te voeren . Eé n deze r dage n wer d mij een antie k zilvere n fraai bewerk t horlog e me t dito lang e breed e kettin g vertoon d van 17» of 18° eeuwsc h maaksel . Aan dez e kettin g nu bevon d zic h een groot e zilvere n zegelrin g en deze vertoond e een wape n dat volmaak t over ­ éénkomt met het wape n Hondius, zooal s dat in het Stam en Wapenboe k is afgebeeld . Te n tweed e von d ik in de Bijlage n tot de notule n aan de Gecommitteerd e Rade n van het Noorde r Kwartier op zijn lakafdru k het wape n van W. Hondius, 3/4 175 5 secretari s van Oostzanen . Dit is vrij zeke r de in het Stam - en Wapenboe k op pag. 77 van dee l 2 genoemd e Willem Hondius, gebore n 8/1 170 2 als zoo n van Wilhelmus Hondius, predikan t te Oost-Zaandam . He t wape n van deze n W. Hondiu s is aldus : ??gevierendeeld, I en IV een omgewend e halv e hond komend e uit water , II en III 5 rond e voorwerpe n 2-1-2 gerangschikt , die nie t al te duidelij k zijn'. En hierbij 2 heimteekens , waarva n het rechtsch e een om ­ gewende n springende n hond , het linksch e een wereld ­ bol voorstelt . In dez e beid e gevalle n zie n wij dus 18* of wellich t ook 17 ° eeuwsch e wapen s Hondius, die gevierendeel d zijn en waarin de 5 ringe n als 28 en 3e kwartie r fun geeren . Doc h wij zien tevens , dat één der leden , in het Stam- en Wapenboe k vermeld , een ande r wape n voer t dan aldaa r is afgebeeld . He t verschi l zit hem in de kwar­ tiere n 1 en 4, de voornaamst e kwartiere n dus. Volgen s den lakafdru k van W. Hondius bovengenoem d zoud e het wape n Hondiu s dus zijn een halv e hond , komend e uit water . En ziet , dit klop t volkome n met een wape n Hon­ dius, da t voorkom t in een M. S. Wapenboe k in het Museu m Meermann o Westreenianum , dat aldu s is afge ­ beeld : ??in zilve r een zwart e hond , voor de helf t komend e uit blau w water. ' Indie n dus het wapen , zooal s het Stam- en Wapenboe k dit aangeeft , eveneen s gevoer d is doo r lede n der famili e Hondius, wa t doo r den zegel ­ ring aan de horlogekettin g bevestig d wordt , dan volg t hieruit , da t sommig e lede n der famili e hun oorspron ­ kelijk wapen , nl. de halv e hon d uit water , verwissel d hebbe n voo r een zittende n h'on d me t glob e naas t zich. Dit nu is zee r aannemelijk , wan t slaa n wij het zee r interessant e wer k van Va n Lenne p in Ter Gou w ove r de Uithangteeken s (druk van 1868 ) op. dan vinde n wij daar in dee l 2 op pag . 343 , dat in 163 3 te Amsterda m op den Da m woond e Hendrik Hondius ??in den waeck same n Hondt' , die in dat jaar ??den Atla s van Mercator ' uitga f en da t me n op een groo t uitsteekse l voo r het midde n va n de n geve l een zittende n hon d me t een glob e en een sfee r voo r zich kon'zien . Dez e Hendrik Hondius wa s dus boe k (atlas ) drukker en De Navorsche r 1858 , pag . 318 vermeld t da n ook , da t 7/1 1 162 6 te Amsterda m zijn aangeteeken d Hendrik Hondius, ou d 28 jaar, boekverkoope r aldaa r en Janneken Verspreet, daarbij geassisteer d doo r zijn e moede r Colette van de Keere, waarui t blijkt, da t hij de op pag . 75 van het Stam- en Wapenboe k genoemd e Hendrik, de zoo n van Jodocus Hondius, is. Wi j zien dus , dat de kwartiere n 1 en 4 in het wape n Hondiu s nie t ander s zijn dan de voorstellin g van het uithangteeke n van den atiasdrukke r Hendrik Hondius en dat dus dit wape n evenal s in zoo ­ vele ander e gevalle n ontleen d is aan een uithangteeken . Mogelij k hebbe n ander e leden , zooal s bijv. de Oost Zaandamsch e .secretari s W. Hondius, di e wellich t nie t rechtstreek s van deze n Hendrik afstamden , hun oorspron ­ kelijk wape n behouden , doch in hun wereldbo l als 2° helm ­ teeke n toch de herinnerin g aan den drukker van den Atla s van Mercato r wille n vastleggen . Hoykens . (Amsterdam) . Aldus word t de naa m aangegeve n voo r een wapen , als volg t beschreven : ??in zilve r een rood e keper , ver ­ gezel d van 3 rood e lelies' . Deze naa m deug t nie t en moe t luide n Heykens. Riet­ stap heef t zic h zelf eigenlij k reed s verbeterd , wan t hij schrijft volkome n hetzelfd e wape n toe aan een e Amster ­ damsch e famili e Heykens. Waren beid e name n als vari­ ante n in gebrui k geweest , dan had hij bij den een naar den ande r moete n verwijzen . Intussche n ben ik den naa m Hoykens nimme r tegengekomen . Heykens is een patro nymicu m van Heycke. Zooal s uit Elias ??de Vroedscha p van Amsterdam ' dee l 1, pag . 240 blijkt, is de stam ­ vader deze r famili e Heycke Pietersz., gebore n te Hoorn . De afstammelinge n uit zijn huwelij k met Marij Jansdr. Swaerooch noeme n zic h Heyckens. Ee n Mr . Hendrick Heyckens is van 166 7 tot 167 4 schepe n van Alkmaar, dien s zegel , dat zic h in het Gemeente-Museu m te Alk­ maar bevindt , vertoon t het bovenbeschreve n wape n en daarbij als helmteeke n een lelie . Mr W. van der Lely noem t hem Haykens, wa t evenmi n juis t is. Stockel . (Deventer) . Aldus werd t de naa m aangegeve n in het Armorial Général voo r een wapen , beschreve n als volgt : ??In gou d een zwart e voge l me t roode n kop en pooten' . Deze naa m deug t niet en moe t Strockel zijn. Rietsta p verbeter t zic h zelf reed s doo r een wape n Stroekei (Hol­ land) aldu s te beschrijve n ??in gou d een zwart e om ­ kijkend e val k met zilvere n kap en halsband' , doc h ook deze naa m deug t niet , de famili e hee t Strockel. He t is een oud e Deventersch e familie , waarva n lede n zich ook te Kampe n hebbe n gevestig d en waaromtren t men een aantal gegeven s vind t in de Bijdrage n tot de geschie ­ deni s van Overijsse l 1875 , pag . 88 en volgende . Dit wape n is doo r mij in zee r vel e archiefbronnen , te vee l om op te noemen , gevonden , het vertoon t een gekapte n valk , dan een s met een belletj e aan één der pooten , dan wee r zonde r dat belletje , doc h nimme r met omgewend e kap . Als helmteeke n fungeer t een visch , ver­ ticaal geplaatst , me t den kop naar benede n tussche n een vlucht . Het veld is altijd als van gou d aangegeven , ter ­ wijl een oud e wapenkaar t den valk van zwar t met rood e kap heeft . Strockel is een buur t bij Zwolle .